Warszawa miastem rowerów. Rowerowy boom lat 30.

Skok rejestracji — co mówią liczby

10 czerwca 1937 r. „Kurjer Warszawski” podał, że liczba zarejestrowanych rowerów wzrosła z około 13 000 w roku poprzednim do 26 500. Gazeta wiązała wzrost m.in. ze zniesieniem egzaminów dla rowerzystów i obniżeniem opłat rejestracyjnych.

Wydział przemysłowy Zarządu Miejskiego miał rejestrować wtedy około 150 rowerów dziennie. To imponujące tempo — ale sama liczba nie mówi jeszcze o liczbie nowych zakupów.

Dlaczego statystyki wymagają ostrożności

Część wzrostu mogła wynikać ze zmian w rejestracji, a nie z zakupu nowych rowerów. Warto więc odróżniać skok administracyjny od rzeczywistego boomu konsumpcyjnego.

„Warszawa w liczbach 1939” podaje liczby rejestracji z końca kolejnych lat:

• koniec 1936: 14 318
• koniec 1937: 34 667
• koniec 1938: 36 423

Te dane pokazują, że skok z czerwca 1937 r. był częścią szerszej tendencji — ale też, że tempo wzrostu w kolejnym roku wyhamowało.

Porównanie z Kopenhagą — prasowe, nie polityczne

21 czerwca 1937 r. „Wiadomości Warszawskie” pisały: „Jak wiadomo, Kopenhaga jest miastem rowerów. Warszawa też dąży w tym kierunku.” To porównanie prasowe — nie dowód formalnego kopiowania polityki duńskiej stolicy. Można je czytać jako aspirację, a nie jako program.

Infrastruktura — 17 km dróg rowerowych

Ta sama publikacja „Warszawa w liczbach 1939” podaje 17 km dróg rowerowych w Warszawie. To niewielka sieć w porównaniu z dzisiejszymi standardami — ale pokazuje, że miasto już wtedy próbowało odpowiadać na rosnącą popularność dwóch kółek.

Dynasy i kultura kolarska

Raport kolarski za 1937 r. dokumentuje 19 wyścigów torowych WTC-Dynasy w sezonie 1937. Ostatnia wymieniona data to 19 sierpnia 1937 r. Z tych danych nie można jednak wyprowadzać dokładnej daty zamknięcia Dynasów — to tylko ostatni wymieniony wyścig.

Kultura kolarska w Warszawie lat 30. obejmowała więc zarówno codzienny transport, jak i sport torowy. To dwa różne światy — ale łączy je ten sam pojazd.

Fakt: wzrost rejestracji 1937

Co wiemy, a czego jeszcze nie wiemy

Wiemy, że liczba rejestracji wzrosła — i że prasa odnotowała to jako zjawisko. Wiemy też, że Warszawa miała wówczas 17 km dróg rowerowych i żywą kulturę wyścigów torowych.

Nie wiemy jeszcze, jak dokładnie rozkładał się wzrost między nowe zakupy a administracyjne zmiany. Nie znamy też pełnej historii Dynasów po sierpniu 1937 r. — to zadanie dla kolejnych badań.

Źródła

• Kurjer Warszawski, 10 czerwca 1937 r.

  Informacja o wzroście rejestracji rowerów z ok. 13 000 do 26 500.

• Wiadomości Warszawskie, 21 czerwca 1937 r., s. 4

  Porównanie Warszawy z Kopenhagą jako miastem rowerów.

• Warszawa w liczbach 1939

  Statystyki rejestracji 1936–1938 i długość dróg rowerowych (17 km).

• Raport kolarski WTC-Dynasy, sezon 1937

  19 wyścigów torowych; ostatnia wymieniona data: 19 sierpnia 1937 r.

Miejsce na kolejne zdjęcia

Podpis i prawa